راهنمای سایت
جستجو:
ورود کاربران
 
 
فراموشی کلمه عبور
رای دهید

هیرسوتیسم چیست؟

 

هیرسوتیسم وضعیتی است که در برخی کودکان و زنان مشاهده می شود و عبارت است از زیاد شدن موهای ضخیم تیره بدن مطابق الگوی مردانه در مناطقی که به طور طبیعی در آنجا موهای کرکی وجود دارد یا مویی وجود ندارد، مانند رویش مو در صورت، بالای لب، چانه، سینه، شکم، پشت و هاله دور نوک پستان ها.

به طور طبیعی تمام خانم ها دارای موهای ضخیم بلند و تیره (موهای ترمینال) در بعضی از قسمت های بدن مثل سر، زیر بغل و ناحیه عانه هستند.

وجود چند موی ترمینال در اطراف نوک پستان هعا و یا بالای ران ها ممکن است طبیعی باشد. همچنین اگر فقط روی ساعد و یا ساق  پاها، مو وجود داشته باشد به آن هیرسوتیسم یا پرمویی گفته نمی شود.

علت هیرسوتیسم افزایش حساسیت موها به آندروژن یا افزایش هورمون های آندروژن (مردانه) بدن احتمالاً به دلیل افزایش تولید آنها در تخمدان یا غدد فوق کلیوی (آدرنال) یا ورود از منابع خارجی به بدن (مثلاً به صورت دارو) است.

 

نکته: به طور طبیعی مقداری هورمون آندروژن در خون همه خانم ها وجود دارد.

در برخی موارد نوعی از افزایش موهای بدن مشاهده می شود که  با الگوی مردانه مطابقت ندارد و به آن هیپرتریکوز می گویند. در این حالت غیر از صورت و سینه ها و نواحی تناسیل رویش موهای زاید به صورت مناشر در نواحی دیگری از بدن که معمولاً موی زیادی ندارند دیده می شود. تفاوت آن با هیرسوتیسم این است که ناشی از زیادی آندروژن در بدن نیست و علل دیگری دارد.

تفاوت دیگر بین هیرسوتیسم و هیپرتریکوزیس در این است که موهای بدن در هیرسوتیسم زبر و  ضخیم  می شوند ولی در هیپرتریکوز این موها کرک مانند هستند .

اگر سطوح هورمون آندروژن (مردانه) به میزان غیر طبیعی بالاباشد، نشانه های دیگری مانند : کلفت شدن صدا، تحلیل رفتن پستان ها، افزایش توده عضلات بدن، مردانه شدن هیکل، بزرگ شدن کلیتوریس و افزایش میل جنس به وجود می آید که به این وضعیت ویریلیزاسیون یا مردانه سازی می گویند.

این نکته مهم است که تشخیص هیرسوتیسم گاهی مشکل است. نژادهای مختلف از نظر میزان رویش مو متفاوتند. خانم های نژاد ایرانی و مدیترانه ای و هندی به طور معمولی موهای بیشتری در صورت و سینه دارند. در حال که نژادهای جنوب شرقی آسیا و شمال اروپا موی کمتری دارند. همچنین به طور معمول خانم هایی با مو و پوست تیره، موی بیشتری نسبت به خانم های با پوست و موی روشن و بور دارند. به هر حال، هر گاه کسی مشکوک به ابتلا به هیرسوتیسم باشد، مورد ارزیابی هورمونی قرار می گیرد. در صورتی که نتیجه این ارزیابی ها وضعیت طبیعی قرار می گیرد. 

 

اهمیت هیرسوتیسم

 هیرسوتیسم ممکن است خفیف بوده  و نشان دهنده گونه ای طبیعی از رویش موهای بدن باشد و به ندرت ممکن است نشانه وضعیت جدی تری محسوب شود. بنابراین لازم است در این بیماران بررسی های تشخیصی  صورت گیرد. در اغلب موارد هیرسوتیسم ناشی از وضعیت های خوش خیم است و تنها از جنبه زیبایی ظاهری اهمیت پیدا می کند. هیرسوتیسم به دلیل تاثیر آن بر زیبایی فرد، ممکن است باعث ناراحتی روحی بیمار شود.

 

به طور کلی هیرسوتیسم دو مشکل را در پی دارد:

1- مشکل زیبایی

2- شیوع هیرسوتیسم

 

شیوع هیرسوتیسم

هیرسوتیسم در خانم ها شایع است. حدود 10 درصد خانم های آمریکایی در سنین باروری مبتلا به هیرسوتیسم هستند میزان شیوع هیرسوتیسم در ایران بیش از این است.

هیرسوتیسم  در خانم های سفید پوست با پوست تیره تر، مانند نژادهای ایرانی و مدیترانه ای و هندی بیشتر شایع است.

در کشور ما آمار دقیقی از شیوع هیرسوتیسم در دست نیست ولی در یک بررسی که در سال 1379 روی دانشجویان پزشکی انجام شد در 22.5 درصد از دانشجویان دختر درجات مختلفی از هیرسوتیسم مشاهده گردید که آمار بسیار بالایی است. در مطالعه دیگری در سال 1378 میزان هیرسوتیسم در دانشجویان دختر دانشگاه علوم پزشکی بابل 31.6 درصد برآورد شد که از این میان 28 درصد سابقه خانوادگی هیرسوتیسم داشتند.

در ایران در سال 1380 در یک مطالعه روی نود و سه بیمار که به دلیل ابتلا به هیرسوتیسم به پزشک مراجعه کرده بودند، 49.5 درصد بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک PCOS)،45 )درصد مبتلا به هیرسوتیسم با علت نامشخص (ایدیوپاتیک) و بقیه مبتلا به هیپرپلازی دیررس غیر کلاسیک غدد فوق کلیوی بودند.

در مطالعه دیگری در سال 1380 در بیمارستان رازی تهران، از یکصد و ده بیمار مبتلا به هیرسوتیسم، 49 درصد مبتلا به سندر تخمدان پلی کیستیک (PCOS)­ و 48 درصد مبتلا به هیرسوتیسم با علت نامشخص (ایدیوپاتیک) و­10 بیمار مبتلا به پرولاکتیو و بقیه مبتلا به هیپرپلازی دیررس یا غیرکلاسیک غدد فوق کلیوی بودند.

 

چگونگی ایجاد هیرسوتیسم

علت ایجاد هیرسوتیسم، افزایش میزان هورمون های آندروژن یا افزایش حساسیت موها به آندروژن است. در اکثر بیماران هیرسوتیسم به دلیل اختلالات در غدد درون ریز بدن و افزایش آندروژن ها بروز می کند. بیماری همچنین ممکن است در اثر اختلالات تخمدان ها و غدد فوق کلیوی ایجاد شود.

قبل از اینکه به ادامه بحث هیرسوتیسم بپردازیم لازم است مختصری درباره فیزیولوژی موهای بدن صحبت کنیم.

موهای بدن را می توان به دو دسته کرکی (موهای ظریف، نرم و کم رنگ) و انتهایی یا ترمینال (بلند،زبر و تیره) تقسیم کرد.

 

مراحل رشد موها

رشد موها روند چرخه ای دارد که مراحل آن عبارتند از:

1. مرحله رشد فعال که به آن مرحله آناژن گفته می شود. این مرحله چندین سال طول می کشد و حدود هشتاد و پنج درصد موهای بدن در این مرحله قرار دارند.

2. مرحله برگشت­ که به آن­ مرحله کاتاژن گفته می­شود. این مرحله حدود دو هفته طول می­کشد در طی این مرحله، ­رشد موها متوقف شده اما موها نمی­ریزند. حدود سه ­تا ­چهار­ درصد کل موهای بدن در این مرحله قرار دارند.

3. مرحله استراحت که به آن مرحله تلوژن گفته می شود. این مرحله حدود 5 تا 6 هفته طول می کشد و در انتهای این مدت، موها می ریزند و موهای جدیدی شروع به شکل گیری و رشد می کنند. حدود ده تا سیزده درصد از کل موهای بدن در این مرحله قرار دارند.

 

حدود 50 میلیون پیاز (فولیکول) مو در بدن انسان پراکنده است، 20 میلیون آن روی سر و بقیه در جاهای مختلف بدن پراکنده اند. نقاط محدودی از سطح بدن فاقد مو است. اکثر موهای روی سطح بدن از نوع کرکی بوده و مشاهنده نمی شوند تعداد پیازهای مو در زن و مرد یکسان، ولی از نظر نوع، رنگ و ضخامت متفاوتند.  

تعداد موها در طول عمر تغییری نمی کند ولی اندازه و نوع آنها تحت تاثیر عوامل متعددی به ویژه آندروژن ها تغییر می نماید. میزان حساسیت موهای نواحی مختلف بدن به آندروژن ها متفاوت است. ابروها، مژه ها و موهای کرکی به آندروژن حساس نیستند. موهای زیر بغل و ناحیه جنسی به مقدار کم آندروژن حساس هستند و بنابراین این موها در خانم ها هم که مقدار کمی از هورمون آندروژن در غدد فوق کلیوی (آدرنال) آنها به طور طبیعی ساخته می شود. رشد می کنند. رشد موهای صورت، سینه، قسمت فوقانی شکم و پشت به آندروژن های بیشتری نیاز دارند که مشخصه الگویی است که در مردان دیده می شود. معمولاً  این مقدارآندروژن در خانم ها وجود ندارد و بنابراین خانم ها در این نواحی موهای کرکی دارند. اگر تحت شرایطی مقدار آندروژن در خانم ها از حد معمول بالاتر رود منجر به افزایش رشد مو در این نواحی و تبدیل موهای کرکی (نازک، کوتاه و بی رنگ) به موهای انتهایی یا ترمینال (ضخیم، بلند و تیره) می شود. هر چه میزان هورمون بیشتر باشد رشد موها نیز بیشتر خواهد بود.افزایش بیش از حد آندروژن ها در خانم ها علاوه بر افزایش رشد موها در نواحی حساس به آندروژن باعث از بین رفتن موهای ناحیه سر نیز می گردد مانند آنچه در طاسی مردانه دیده می شود.در­طاسی­ مردانه خط رویش مو­در شقیقه­ ها شروع به عقب­ رفتن و­ موهای قسمت ملاج نیز شروع به ریزش می کند.

عوامل ژنتیکی و زمینه های نژادی نیز بر رشد مو تاثیر دارند. معمولاً افراد دارای موهای تیره بیش از افراد دارای موهای بور یا روشن به هیرسوتیسم مبتلا می شوند. به عنوان مثال ایرانی ها و افراد نژاد مدیترانه ای اغلب پر مو هستند. در حالی که مردمان جنوب شرق ­آسیا و سرخپوستان به طور طبیعی موی کمتری دارند. برخلاف هورمون تستوسترون ( هورمون مردان). استروژن (هورمون زنانه) باعث کاهش رشد، نازک و کم رنگ شدن موهای حساس به هورمون رشد می شود. دیگر هورمون زنانه یعنی پروژسترون تاثیر اندکی روی موها دارد.

افزایش حرارت پوست در اثر التهاب یا گرم بودن محیط باعث سریع تر شدن رشد موها می شود (مثلا در اثر التهاب یا گرم بودن محیط باعث سریع تر شدن رشد موها می شود (مثلا در تابستان موها سریع تر رشد می کنند). برخی از بیماریهای سیستمیک مثل عفونت بافت مغز (آنسفالیت) ضربه مغزی یا مصرف بعضی از داروها که به رشد موها کمک می کنند نیز بر وضعیت موها تاثیر می گذارند.

روند فعالیت آندروژن ها در سه مرحله خلاصه می شود :

1- تولید آندروژن ها توسط تخمدان و غدد فوق کلیوی

2- انتقال آن به خون و حمل توسط پروتئین های خون، به ویژه پروتئین های متصل شونده به هورمون های جنسی.

3- ورود به سلول ها و اتصال به گیرنده های مخصوص در داخل سلول  و اعمال اثرات خاص آن.

خلاصه اینکه افزایش تولید آندروژن ها افزایش تبدیل به آندروژن ها در بافت ها کاهش سوخت و ساز آندروژن ها باعث هیرسوتیسم می شود.

 

هورمون های جنسی در خون به  دو صورت وجود دارند:

1- متصل به پروتئین های متصل شونده به هورمون های جنسی و آلبومین خون.

2- آزاد (غیر متصل)

در زنان طبیعی،­­نود و­نه­ درصد آندروژن­ها متصل به پروتئین­ها (SHBG) و آلبومین بوده و تنها یک درصد آندروژن های آزاد وجود دارد. ایجاد هیرسوتیسم بستگی به میزان آزاد هورمون ها دارد و هرچه میزان پروتئین های متصل شونده به هورمون های جنسی کمتر شود میزان هورمون های جنسی آزاد بیشتر خواهد شد. این پروتئین ها از اهمیت زیادی برخوردارند و اگر میزان آنها کم شود میزان هورمون های آزاد زیاد شده و رشد موها زیاد می شود و برعکس، اگر میزان پروتئین های متصل شونده به هورمن های جنسی زیاد شود میزان هورمون های آزاد کم می­شود­ از این موضوع در درمان بیماران دچار هیرسوتیسم استفاده می شود .

در وضعیت های زیر میزان پروتئین های متصل شونده به هورمون های جنسی  کم می شود:

1- دریافت آندروژن از منابع خارجی (مثلاً به صورت دارو).

2- وجود عوامل افزاینده میزان هورمون های آندروژن (مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک).

3- هیپرپلازی مادرزادی غدد فوق کلیوی.

4- سندرم کوشینگ

5- چاقی

6- افزایش میزان انسولین خون

7- افزایش میزان هورمون پرولاکتین

8- افزایش هورمون رشد

9- کم کاری تیروئید

­­­­­­­

با افزایش استروژن (هورمون زنانه) مثلا درمان با داروهای ضدبارداری خوراکی، میزان پروتئین های متصل شونده به هورمون های جنسی افزایش می یابد.

آنزیمی به نام 5 آلفا ردوکتاز در پوست وجود دارد که باعث می شود تستوسترون به آندروژن فعال تری به نام هیدرو تستوسترون آندروژنی است که با تاثیر بر پیاز مو، موهای کرکی یا ولوس(نازک و نرم و بی رنگ) را به موهای انتهایی یا ترمینال (تیره و زبر بلند) تبدیل می کند. تفاوت در شدت فعالیت آنزیم 5 آلفا ردوکتاز در خانم های مختلف توجیه کننده این مطلب است که چرا در دو خانم با میزان آندروژن مساوی، شدت هیرسوتیسم متفاوت است.

در یک جمع بندی عوامل موثر بر رشد موها عبارتند از:

1- مقدار و سرعت ترشح آندروژن ها

2- غلظت خونی پروتئین های متصل شونده به هورمون های جنسی

3- حساسیت موها به آندروژن ها

4- میزان فعالیت آنزیم.

5- آلفا ردوکتاز در پیاز مو.

 

 

جمع آوری و تنظیم : نایس کلوب

برگرفته از :کتاب هیرسوتیسم (علل رویش موهای زاید و اصول درمان آن)   نویسندگان: دکتر علیرضا مفید، دکترسیداحمد سیدعلی نقی ، دکترسعید زندیه    

برچسب ها: هیرسوتیسم, هیرسوتیسم چیست, هیرسوتیسم و درمان, هیرسوتیسم و نازایی, پر مویی در زنان, علت پر مویی در زنان, درمان پرمویی در زنان


مطالب دیگر:

اشتراک
نظر شما
نام:
نظر:  
عضویت در خبرنامه نایس کلوب
  
جستجو در سایت بر اساس کلمات کلیدی:

صفحه اصلی | درباره ما | قوانین و مقررات سایت | تماس با ما | راهنمای سایت | تبلیغات در سایت
عضویت در سایت | معرفی سایت به دوستان

E-mail: info@nicecloob.com
Phone: 09198145162 - 09381578776
آدرس: بابل - خیابان بابلسر - کوچه آخوندی - ساختمان مانلی
مطالب این سایت تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی داشته و توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست.
لطفاً پیش از استفاده از سایت صفحه راهنمای سایت را مطالعه فرمایید. استفاده از این سایت بدان معناست که شما قبلاً صفحه راهنمای سایت را مطالعه کرده و به مفاد آن واقفید.

به نایس کلاب امتیاز دهید